Czym jest upadłość konsumencka i jakie długi pozwala umorzyć?

Doradca Restrukturyzacyjny
19 stycznia 2026
4 minuty
Upadłość konsumencka

Jednym z rozwiązań przewidzianych dla osób zadłużonych, które nie są w stanie samodzielnie regulować zobowiązań, jest ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Postępowanie to umożliwia wyjście z pętli zadłużenia poprzez sądowe zredukowanie płatności do minimum. Sprawdź, kto może ją ogłosić i jakie zobowiązania obejmuje.

Artykuł pomaga zrozumieć, czym jest upadłość konsumencka oraz kto może z niej skorzystać. Wyjaśnia, jak przebiega postępowanie, jakie warunki trzeba spełnić i jakie korzyści może przynieść dłużnikowi. Przedstawia także, które rodzaje długów mogą zostać umorzone przez sąd, a które zobowiązania zostały z tego wyłączone.

Czym jest upadłość konsumencka?

Upadłość konsumencka jest rozwiązaniem przewidzianym dla osób, które utraciły zdolność do regulowania swoich zobowiązań. Pozwala ona zatrzymać dalszy wzrost zadłużenia, uregulować relacje z wierzycielami oraz ustalić nowe zasady spłaty długów.

Postępowanie upadłościowe zmierza do kompleksowego rozliczenia zobowiązań dłużnika wobec wszystkich wierzycieli w ramach jednego postępowania. Obejmuje ono ustalenie składu majątku dłużnika oraz jego dochodów, a następnie określenie zasad i harmonogramu spłaty zobowiązań w formie planu spłaty wierzycieli.

W toku postępowania sąd uwzględnia możliwości zarobkowe dłużnika, jego sytuację osobistą oraz koszty utrzymania, w tym potrzeby osób pozostających na jego utrzymaniu. W większości przypadków skutkuje to rozłożeniem długów na raty oraz ich częściowym zmniejszeniem, a w sytuacjach szczególnych także umorzeniem zobowiązań w zakresie niewykonalnym do spłaty.

Po ogłoszeniu upadłości dalsze egzekucje zostają wstrzymane, a rozliczenie wierzycieli następuje w ramach jednego postępowania, którym kieruje syndyk pod kontrolą sądu.

Jakie są zalety upadłości konsumenckiej?

Choć upadłość konsumencka nie oznacza całkowitego umorzenia długów, to pozwala na ich spłatę w sposób dostosowany do rzeczywistych możliwości finansowych.

Do najważniejszych zalet takiego rozwiązania należą:

  • wstrzymanie egzekucji komorniczych i zakończenie presji windykacyjnej,
  • rozliczenie wszystkich zobowiązań w jednym postępowaniu sądowym,
  • ustalenie planu spłaty wierzycieli dostosowanego do dochodów i kosztów utrzymania,
  • możliwość częściowego umorzenia długów, których spłata nie jest realnie wykonalna,
  • ochrona części dochodów oraz niezbędnych składników majątku,
  • przywrócenie stabilności finansowej po zakończeniu postępowania.

Aby mieć pewność, że postępowanie pozwoli w pełni skorzystać z przewidzianych przepisami korzyści, warto powierzyć sprawę doświadczonemu doradcy restrukturyzacyjnemu. 

Jakie warunki trzeba spełnić, aby skorzystać z upadłości konsumenckiej?

Z upadłości konsumenckiej może skorzystać osoba, która spełnia warunki określone w przepisach prawa upadłościowego. W szczególności:

  • jest osobą fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej (lub zakończyła jej prowadzenie),
  • znajduje się w stanie trwałej niewypłacalności, czyli nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań pieniężnych w terminie,
  • utraciła zdolność do spłaty zobowiązań w sposób trwały i niezależny od swojej woli,
  • posiada zadłużenie wobec jednego lub wielu wierzycieli,
  • przedstawia pełne i rzetelne informacje dotyczące swojego majątku, dochodów oraz zobowiązań.

Jakie rodzaje długów mogą zostać umorzone w upadłości konsumenckiej?

Upadłość konsumencka obejmuje co do zasady zobowiązania powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości, które nie zostały wyłączone spod umorzenia w przepisach prawa upadłościowego. Kategorie długów, które podlegają umorzeniu to przede wszystkim:

  • kredyty bankowe i pożyczki konsumenckie, w tym pożyczki gotówkowe i ratalne,
  • zobowiązania wobec firm pożyczkowych i windykacyjnych,
  • zadłużenie z tytułu kart kredytowych i debetów,
  • długi wynikające z umów cywilnoprawnych, np. pożyczek prywatnych,
  • zaległości czynszowe oraz zadłużenie wobec wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych,
  • zobowiązania publicznoprawne, w tym część długów wobec urzędu skarbowego lub ZUS (o ile nie należą do ustawowych wyjątków).

Które długi nie podlegają umorzeniu w upadłości konsumenckiej?

Prawo upadłościowe przewiduje także katalog długów, które nie mogą zostać objęte umorzeniem, niezależnie od przebiegu postępowania i sytuacji finansowej dłużnika. W szczególności nie podlegają umorzeniu zobowiązania alimentacyjne, w tym również zaległości alimentacyjne oraz zobowiązania wobec Funduszu Alimentacyjnego.

Umorzeniu nie podlegają także długi wynikające z obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia lub renty, jeżeli są one związane z wyrządzeniem szkody na osobie, rozstrojem zdrowia, niezdolnością do pracy albo śmiercią.

Wyłączone spod umorzenia są również zobowiązania wynikające z orzeczeń w sprawach karnych i wykroczeniowych, takie jak grzywny, nawiązki, obowiązek naprawienia szkody czy zadośćuczynienia orzeczone przez sąd.

Ponadto nie mogą zostać umorzone długi powstałe po ogłoszeniu upadłości, które dłużnik ma obowiązek regulować na bieżąco. Umorzeniu nie podlegają także zobowiązania umyślnie zatajone przez dłużnika w toku postępowania.

https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/upadlosc-konsumencka-i-uklad-konsumencki–praktyczny-poradnik-dluznikaMinisterstwo Sprawiedliwości, Upadłość konsumencka oraz układ konsumencki. Praktyczny poradnik dłużnika, Warszawa

Zobacz pozostałe artykuły

upadłość konsumencka czy stracisz mieszkanie dom

Czy ogłaszając upadłość konsumencką, stracę mieszkanie?

Dla większości dłużników utrata mieszkania to paraliżująca wizja, która najczęściej powstrzymuje ich przed walką o wolność finansową. Jednak czy upadłość konsumencka zawsze musi oznaczać bezwzględną eksmisję i pożegnanie z własnym domem? Wyjaśniamy to w tekście.  Z tego tekstu dowiesz się, czy upadłość konsumencka zawsze...
projekt planu spłaty syndyk

Co zawiera projekt planu spłaty?

Projekt planu spłaty zawiera m.in.: Syndyk proponuje również: Należy pamiętać, że jest to jedynie propozycja syndyka. Ostateczną decyzję podejmuje sąd upadłościowy w postanowieniu o ustaleniu planu spłaty. W projekcie planu spłaty syndyk wskazuje także: Ma to istotne znaczenie dla długości planu spłaty....
Krajowy rejestr zadłużonych KRZ instrukcja krok po kroku

Jak założyć konto w KRZ

Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ) jest systemem teleinformatycznym, w którym toczy się całe postępowanie upadłościowe. Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości w formie papierowej, jednak całe postępowanie – po ogłoszeniu upadłości – będzie przebiegało w systemie KRZ. To właśnie w KRZ syndyk...